Writesara.com

The Searchers (1956)



ถ้าจะเอ่ยถึงหนังคาวบอยหรือหนังตะวันตกแล้ว ชื่อหนึ่งที่เราจะละเลยไม่ได้เลย คือชื่อของพระเอกชาวอเมริกาผู้กลายเป็นสัญญลักษณ์ของหนังแนวนี้ไปเสียแล้ว พระเอกหนังที่กลายเป็นตำนานของชาติสหรัฐอเมริกา พระเอกที่มีความเป็นคนจริงเช่นเดียวกับบทบาทที่เขาแสดง พระเอกที่เป็นที่ถูดจดจำมากที่สุดคนหนึ่งในโลก พระเอกคนนั้นคือ จอห์น เวย์น

คงจะนับหรือทำสถิติได้ยากว่าจอห์น เวย์นแสดงหนังตะวันตกไว้กี่เรื่อง ไม่ใช่ว่านับไม่ได้ แต่ถ้าจะนับคงต้องใช้เวลาไม่น้อย แม้ว่าจะมีอยู่หลายเรื่องที่ตัวหนังอาจจะไม่ได้มีความดีโดดเด่นแต่อย่างไร แต่เชื่อแน่ว่าการแสดงของจอห์น เวย์น ไม่ใช่ส่วนบกพร่องของหนัง และมีอยู่ไม่น้อยที่ปัจจุบันกลายเป็นหนังตะวันตกคลาสสิก ซึ่งความเป็นจอห์น เวนย์ มีส่วนอยู่ไม่น้อย ผลงานของเขามีอยู่อีกหลายเรื่องที่จะพูดถึงในบทความชุดนี้ แต่เวลานี้จะขอพูดถึงหนังที่ได้ชื่อว่าเป็นหนังที่ดีที่สุดของจอห์น เวย์น นั่นคือ The Searchers

องค์ประกอบที่ทำให้ The Searchers กลายเป็นหนังที่ถูกจดจำมีอยู่หลายส่วน ทั้งการแสดงของจอห์น เวนย์ บทหนังที่เฉียบคมสะท้อนภาพของยุคบุกเบิก ทัศนคติที่คนผิวขาวมีต่อชาวอินเดียนแดงเจ้าของพื้นที่เดิม ตลอดจนไปถึงงานด้านภาพที่ให้ความรู้สึกแบบตะวันตกได้ดี

จอห์น เวย์น รับบท อีธาน เอ็ดเวิร์ดส อดีตทหารผ่านศึกที่พกความชอกช้ำและเจ็บปวดหลังจากการพ่ายแพ้ในสงครามกลางเมือง อีธานเดินทางกลับมาเยี่ยมครอบครัวของน้องชายแอรอน ที่ใช้ชีวิตชาวไร่อย่างสงบสุขกับภรรยาและลูกอีกสามคน ภาพสะท้อนของครอบครัวที่ลงหลักปักฐานมั่นคงกับชีวิตแบบพเนจรของอีธานคือการแสดงให้เห็นถึงความเป็นคนนอกของอีธาน เอ็ดเวิร์ดสอย่างแท้จริง

แต่แล้วความสงบสุขก็อยู่ได้ไม่นาน เมื่อบ้านของแอรอนถูกปล้นฆ่าโดยพวกอินเดียนแดงเผ่าโคมานชี่ ลูกสาวคนเล็กเด็บบี้ถูกจับตัวไป อีธานจึงต้องออกตามหาเพื่อช่วยหลานสาว ญาติคนเดียวที่เหลืออยู่ของเขากลับมา

ในการตามหาเด็บบี้ มีเด็กหนุ่มลูกครึ่งอินเดียนแดงคือมาร์ติน พาวลีย์ ร่วมไปด้วย มาร์ตินเป็นเด็กกำพร้าและถูกอีธานช่วยไว้ตั้งแต่ยังเป็นเด็กโดยเขามอบให้แอรอนเป็นคนเลี้ยงดู ด้วยเหตุนี้มาร์ตินจึงนับว่าเป็นคนในครอบครัวของแอรอน การตามหาเด็บบี้จึงเป็นความต้องการของมาร์ตินด้วยเช่นกัน และยังมีจุดประสงค์อีกอย่างคือป้องกันไม่ให้เอ็ดเวิร์ดสทำบางอย่างที่ร้ายแรงลงไป

เนื่องเพราะการตามหาใช้เวลานานถึงห้าปี จากการที่พวกโคมานชี่ย้ายที่อยู่ไปเรื่อย ทำให้อีธานรู้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับเด็บบี้คงจะไม่ใช่สิ่งที่น่าพอใจสำหรับเขา ตลอดเวลาเราจะเห็นว่าอีธานเป็นคนที่เกลียดพวกอินเดียนแดงเป็นอย่างมาก เขาเคยทำลายดวงตาของศพชาวอินเดียนแดง เพราะในความเชื่อของอินเดียนแดงถ้าศพถูกทำลายดวงตาวิญญาณของผู้นั้นจะไม่พบกับความสงบ นั่นย่อมแสดงห็เห็นว่าอีธานเกลียดอินเดียนแดงมากแค่ไหน

สิ่งที่มาร์ตินคิดก็มีสิทธิ์จะเป็นจริง เมื่อพวกเขาพบว่าเด็บบี้ตกเป็นหนึ่งในภรรยาของหัวหน้าเผ่าโคมานชี่ อีธานถึงกับบอกว่าเธอสกปรกเกินกว่าจะกลับมาเป็นคนขาวได้อีก ในขณะที่มาร์ตินเองก็พยายามจะปกป้องเด็บบี้อย่างเต็มที่ แต่อีธานก็มีฝีมือเข้าถึงตัวเด็บบี้ได้ก่อนใคร

ตลอดเวลาเราจะเห็นถึงความเคียดแค้นที่อีธานมีต่อพวกโคมานชี่ รวมถึงความมุ่งมั่นในการตามหาเด็บบี้ แม้ช่วงแรกอาจจะเป็นการพยายามช่วยเธอจากพวกอินเดียนแดง แต่ในตอนท้ายกลับเป็นการทำให้เธอพ้นความสกปรกตามที่เขาคิด ถึงอย่างไรเด็บบี้คือญาติคนเดียวที่เหลืออยู่ของอีธาน ไม่มีใครคาดเดาได้ว่าเมื่ออีธานเข้าถึงตัวเด็บบี้แล้วจะเกิดอะไรขึ้น

เมื่อเราคิดถึงภาพของจอห์น เวย์นในหนังตะวันตกภาพของอีธาน เอ็ดเวิร์ดสจะติดมาด้วยเสมอ แม้อีธานจะไม่ใช่ชายหนุ่มฉกรรจ์แต่จอห์น เวย์น ก็ให้ภาพของชายที่ดูคล่องตัวเมื่ออยู่บนหลังม้าหรือเมื่อยามใช้ปืน การให้บทบาทในความลึกของตัวละครอย่างอีธาน ทำให้กลายเป็นอีกบทที่อยู่ในความทรงจำของจอห์น เวย์น

สิ่งหนึ่งที่ไม่กล่าวถึงไม่ได้คือผู้กำกับ จอห์น ฟอร์ด ซี่งจัดได้ว่าเป็นสุดยอดผู้กำกับในหนังแนวทางเชิดชูอเมริกาได้ดีคนหนึ่ง โดยเฉพาะในหนังตะวันตก ชื่อของจอห์น ฟอร์ด และ จอห์น เวย์น จะต้องพูดถึงอีกหลายครั้งในบทความชุดนี้อย่างแน่นอน

สิ่งหนึ่งที่แทบจะเป็ยสัญญลักษณ์ในหนังตะวันตกของจอห์น ฟอร์ด คือภาพของทุ่งกว้างของท้องทะเลทราย ความยิ่งใหญ่ของภูมิประเทศ ภาพที่เราคุ้นตาคือโมนิวแมนท์ แวลลีย์ ที่รัฐยูท่าห์ที่เปรียบเสมือนตัวแทนความยิ่งใหญ่ของขุนเขา แม้บางครั้งอาจจะขัดกันในเรื่องของภูมิประเทศ อย่างเช่นครั้งนี้ เหตุการณ์ในเรื่องเกิดขึ้นที่เท็กซัสแต่เราก็ได้เห็นภาพของโมนิวเม้นท์ แวลลีย์อยู่หลายครั้ง แต่มันก็ไม่สำคัญเพราะในแง่ของหนังแล้วภาพเหล่านี้ช่วยเสริมความยิ่งใหญ่ให้กับหนังได้เป็นอย่างดี

และสำหรับคอหนังยุคใหม่ ถ้าอยากจะรู้จักจอห์น เวย์นกับหนังตะวันตก The Searchers คือหนึ่งในตัวเลือกที่ดีที่สุด